Каюм Насыйри (татар. Габделкаюм Габденнасыйр улы Насыйри, 1825–1902) — выдающийся татарский просветитель, учёный, писатель и педагог, оказавший огромное влияние на развитие татарской культуры, образования и науки. Он считается одной из центральных фигур татарского просвещения XIX века.
На татарском языке о Каюме Насыйри можно сказать следующее:
Каюм Насыйри турында:
Каюм Насыйри — татар халкының күренекле мәгърифәтчесе, язучысы һәм галиме. Ул 1825 елда Казан губернасының Шырдан авылында туган. Аның әтисе мулла булган, һәм Каюм кечкенәдән үк белемгә омтылышлы бала булып үскән. Ул мәктәптә белем алганнан соң, Казандагы мәдрәсәдә укуын дәвам итә. Ләкин аның карашлары традицион мәдрәсә тәртибе белән туры килмәгәнлектән, ул үзлегеннән белем алуга күбрәк игътибар биргән.
Каюм Насыйри татар мәгарифен үстерүгә зур өлеш керткән. Ул татар телендә беренче фәнни хезмәтләр һәм дәреслекләр язган. Аның хезмәтләре татар халкы өчен зур әһәмияткә ия булган, чөнки ул татар телен фәнни даирәгә чыгарган һәм халыкны белемле итү өчен тырышкан. Ул шулай ук татар халкының мәдәниятен һәм гореф-гадәтләрен өйрәнгән, җыеп барган.
Каюм Насыйриның иң әһәмиятле хезмәтләре арасында татар теле грамматикасы, фәлсәфә, география, тарих һәм башка фәннәр буенча китаплар бар. Аның "Әхлак китабы" кебек хезмәтләре кешеләрне дөрес яшәү рәвешенә өйрәтү максатыннан язылган. Ул шулай ук беренчеләрдән булып татар телендә фәнни-популяр китаплар бастырган.
Каюм Насыйриның татар мәдәниятенә һәм мәгарифенә керткән өлеше бәяләп бетергесез. Аның исемен мәңгеләштерү өчен хәзерге вакытта төрле мәктәпләр, урамнар аның исемен йөртә, һәм аның хезмәтләре татар халкының мәдәни мирасын баета.
Перевод на русский язык:
Каюм Насыйри — выдающийся просветитель, писатель и учёный татарского народа. Он родился в 1825 году в деревне Шырдан Казанской губернии. Его отец был муллой, и Каюм с детства рос любознательным ребёнком. Получив начальное образование в школе, он продолжил обучение в медресе в Казани. Однако его взгляды не совпадали с традиционными порядками медресе, поэтому он больше уделял внимание самообразованию.
Каюм Насыйри внёс огромный вклад в развитие татарского образования. Он написал первые научные труды и учебники на татарском языке. Его работы имели большое значение для татарского народа, так как он вывел татарский язык на научный уровень и стремился просвещать народ. Он также изучал и собирал культуру и обычаи татарского народа.
Среди самых значимых трудов Каюма Насыйри — книги по грамматике татарского языка, философии, географии, истории и другим наукам. Его работы, такие как "Книга нравственности", были написаны с целью научить людей правильному образу жизни. Он также был одним из первых, кто выпускал научно-популярные книги на татарском языке.
Вклад Каюма Насыйри в татарскую культуру и образование невозможно переоценить. В настоящее время его имя носят различные школы и улицы, а его труды обогащают культурное наследие татарского народа.
Если вам нужно больше информации или конкретные цитаты, напишите, и я дополню!